Betel

Latijnse naam: Areca catechu
Familie Palmae

Geografische Verspreiding: Azië, Oost-Afrika, Polynesië
Groeiplaatsen: Plaatsen met een neerslagrijk klimaat
Botanische omschrijving: Tot 20 meter hoge ranke palmboom; tot 1 meter lange bladeren; harde noten van 2,5 centimeter doorsnee
Gebruikte delen: de noot

In onze streken wordt de betel- of arekanoot haast niet voor medische doeleinden gebruikt. In andere werelddelen, voornamelijk Azië, vind je hem vaak toegepast als stimulerend middel en als digestief. Er zijn honderden miljoenen mensen op de wereld die betel gebruiken. Voor hen is het net zo gewoon als koffie en sigaretten voor ons. Het meest effectieve bestanddeel van de betelnoot is het alkaloide arecoline. Alkaloiden zijn stikstofhoudende verbindingen. Arecoline stimuleert het centraal zenuwstelsel en doet de ademhaling toenemen. Ook vermeerderen speeksel- en andere orgaansecreties erdoor, vandaar het digestieve effect. Betel wordt vaak samen met een beetje gebrande kalk gepruimd. Speeksel en kalk zorgen voor het vrijkomen van arecoline, en ook voor de omzetting van een deel ervan in arecaidine, eveneens een stimulerend middel. Betel bevat overigens in grote mate de kleurstof areka-rood, die het gebit kleurt bij het pruimen.

Om bruikbaar te zijn moet betel worden verpulverd, maar niet tot poeder vermalen worden. In de landen van herkomst wordt verpulverde betel gemengd met kalkpoeder -van gemalen schelpen bijvoorbeeld- aromatische stoffen en ook catechu gum van de Maleise acacia. Ook kunnen kava, muskaatnoot, kardemom of kruidnagel worden toegevoegd. Op de Maldiven Eilanden behoren ook cocabladeren tot het recept. Het mengsel wordt dan gerold in een blad van een klimplant die verwarrend genoeg ook betel heet. Dit traditioneel gebruikte betelblad bevat een etherische olie met een mild lokaal verdovend effect en een licht stimulerende werking. Zulke betelhapjes worden in Azië op straat en op markten verkocht als snoepgoed. Deze pruimen worden tussen wang en kiezen geplaatst en uitgezogen, wat uren kan duren en zorgt voor een euforisch gevoel.

Het is niet nodig betel in een blad te rollen om het te kunnen pruimen -al zou het wel intressant zijn een westerse variant op het traditionele mengsel te bedenken. Eén vergruisde betelnoot gemengd met een halve gram gebrande kalk kan volstaan. En zelfs zonder kalk zorgt betel al voor opvrolijking en ontspanning. Het kan wel enige tijd duren voor je het effect duidelijk waarneemt. Je kunt naar keuze specerijen toevoegen voor een aangename smaak en mogelijk ook subtiele variaties in het effect.

Volgens een oude Indisch-Brahmaanse traditie is betel een van de acht vormen van genot: geuren, vrouwen, kleding, zang, voedsel, bed, juwelen en betel. Het lekkere gevoel dan van de mond via de slapen naar de hersenen trekt, maakt van betel pruimen inderdaad een aangenaam tijdverdrijf.

Gebruik van betel kent wel enkele bijwerkingen. Buikloop en andere storingen van de spijsvertering zijn mogelijk, zeker bij overmatig gebruik. Frequent gebruik kleurt de mond, tanden en tandvlees dieprood, en kan tandschade en infecties aan het mondweefsel tot gevolg hebben. Een vriend-wereldreiziger die door Azië reisde, bevestigde dat hoewel betel een lichte drug is, het toch verslavend werkt en het gebit van de gebruikers vernietigt. Inslikken van meer dan tien gram noten, ten slotte, kan dodelijk zijn.

Introductie Instructie Alruin Absint Betel Blauwe Winde Brandnetel Coleus & Peyote Damiana Doornappel Efedra & Qat Fo-ti / Gotu kola Gifsla Ginkgo & Smartdrugs Ginseng Glidkruid Guarana & Natuurlijke rustgevers Hop & Cafeine Kalmoes Kattekruid Kava & Rookwaren Kolanoot Mandragora Muira - Puama & Afrodisiaca Muskaatnoot & Specerijen Passiebloem & Yage Psilo Rauwolfia Slaapbol Valeriaan Vliegenzwam Wijnruit Yohimbe & Quebracho Eco-Drugs Bibliografie

Met toestemming gepubliceerd door InnoXia - Axel Willekens © 1996 -2009