Efedra

Latijnse naam: Ephedra sinica
Familie Ephedraceae

Geografische Verspreiding: sinica in China, diverse soorten wereldwijd
Groeiplaatsen: woestijnen, droge bergwanden, droog kustgebied
Botanische omschrijving: tot 1 meter hoge bezemachtige struik; rechtopgaande takjes; groengele bloempjes; rode besjes
Gebruikte delen: de twijgen

Over verschillende werelddelen verspreid groeien tientallen variëteiten van de efedrafamilie. Een van de meest bekende, en meest krachtige, is de Chinese Ephedra sinica, die in het land van herkomst Ma Huang wordt genoemd. Ma Huang wordt er reeds gedurende duizenden jaren gebruikt als geneesmiddel bij koorts, hoest, verkoudheid en hoofdpijn. Ook in Europa worden efedra-extracten gebruikt bij astma, hooikoorts en zware verkoudheden. Efedrine of aanverwante chemicaliën komen onder meer voor in hoestsiropen, vaak gecombineerd met codeine. Efedra wordt ook verwerkt in vermageringsproducten, dikwijls tezamen met cafeine. Het onderdrukt het hongergevoel en stimuleert de vetverbranding. Ook wordt efedra gebruikt als stimulerend middel. De Argentijnse voetbalster Diego Maradona en de Britse hardloper Linford Christie kunnen hierover meepraten. In hun bloed werd efedra aangetroffen, dat op de lijst van verboden dopingsproducten staat. Maradona werd in 1994 tijdelijk geschorst, terwijl christie werd vrijgesproken tijdens de Olympische Spelen van Seoel in 1988 omdat hi naar eigen zeggen niet op de hoogte was van de aanwezigheid van efedra in de middelen die hij gebruikte. Hoewel Ma Huang en andere efedravariëteiten een meer uitgesproken effect hebben, kan ook de Europese distachya, bekend onder de naam zeedruif, voor gelijkaardige doeleinden worden gebruikt.

De belangrijkste stoffen in efedra zijn efedrine en verwante alkaloiden. Efedrine stimuleert het centraal zenuwstelsel. Effecten van efedrine zijn onder meer verwijding van de slijmvliezen, de bloedvaten en de oogpupillen, prikkeling van de sympathicus, versnelde hartslag, toegenomen urineproduktie en bloeddrukstijging. De werking van efedrine is te vergelijken met die van het pepmiddel amfetamine -oftewel speed- en het lichaamseigen hormoon adrenaline, dat zorgt voor energie in de zogenaamde 'vecht- of vlucht - situaties'. Amfetamine werd overigens pas voor het eerst gesymthetiseerd toen chemici op zoek waren naar een middel ter vervanging van efedrine. Efedrakruid wordt doorgaans beter verdragen dan pure, vaak synthetische geproduceerde efedrine.

Efedra speelde een rol in vele culturen. Resten van het kruid werd onder meer gevonden in een Neanderthal-graf in Irak, dat naar schatting zo'n 60 000 jaar oud zou zijn. In delen van Indië en Afghanistan wordt de lokale efedrasoort, Ephedra pachyclada, in melk gekookt en zo gedronken. Efedra werd vroeger tijdens tantra-riten gebruikt en tegenwoordig door mensen die aan seksmagie doen. In de Verenigde Staten wordt de lokale variant Ephedra nevadensis 'mrmon tea' genoemd. Een vergezochte verklaring van die naam heeft te maken met de aan het kruid toegeschreven afrodisiatische eigenschappen, vooral bij vrouwen. Dat men er binnen de religieuze gemeenschap der Mormonen polygame praktijken op na houdt, legt dan de imaginaire link met seksuele losbandigheid.

Meestal wordt van efedra thee gezet. Voor een sterke thee gebruik je 25 gram per liter water. Laat het kruid vijf minuten koken met het deksel op de pan. Voor een milder effect kan een theelepel efedra per halve liter water volstaan. De smaak is niet bijzonder aangenaam, maar desondanks goed te verdragen. Toegevoegde kruiden, zoetmiddel of citroensap kunnen de smaak verbeteren. Het drinken van efedrathee zorgt in ieder geval voor een serieus speedy effect. Indien gewenst kan een combinatie van cafeinebevattende kruiden, zoals maté of gewone thee, de stimulerende werking van efedra nog versterken. Hoewel sommigen beweren dat efedra hen van pas komt bij mentaal werk, ervaren de meeste mensen het stimulerende effect eerder op fysiek niveau. Het was dan ook na consumptie van mijn eerste koppen efedrathee -in combinatie met damiana en ginkgo, om exact te zijn- dat ik mijn eerste sportieve prestatie sinds jaren leverde. Na een tiental kilometers boswandelen, zette ik het op een lopen en eindigde enkele kilometers verder, op de steile terril van de mijn van Waterschei. Bij het aanschouwen van het prachtige panorama kreeg ik berouw en diskwalificeerde mezelf vanwege dopinggebruik.

Efedra kent nogal wat bijwerkingen. Te hoge doses kunnen braken, hoofdpijn en klolieken veroorzaken. Langdurig medicinaal gebruik kan tot gevolg hebben dat bloedvaten en bronchiën aan elasticiteit verliezen. Dosisgewenning treedt op bij regelmatig gebruik. Ook moet iedereen bij gebruik van efedra rekenen op overmatige transpiratie, wat voor speedfreaks niets nieuws zal zijn.

Qat

Qat is een drug die sinds enkele jaren in het Westen enige bekendheid heeft verworven. De struik groeit in Ethiopië en omliggende landen en was daar begin negentig een bekende bron van inkomsten voor de oorlogvoerende partijen. Qat, dat voor een optimaal effect dagvers gebruikt moet worden, wordt dagelijks uit de landen van herkomst overgevlogen naar Schiphol, waar Afrikaanse migranten klaarstaan om hun geliefde en legale drug in ontvangst te nemen. Op de zwarte markt is qat een uitzonderlijk verschijnsel, waarschijnlijk omdat de drug na geplukt te zijn met het verstrijken der uren aan kracht inboet. Stoffen verwant aan MDA (3,4-methylenedioxyamphetamine) en MDMA (3,4 -methylamphetamine) die voorkomen in de verse blaadjes, worden haast niet meer aangetroffen in de gedroogde vorm. Wat wel overblijft is de stof cathine, wat enkel een andere naam is voor efedrine. Qat is een euforiserend en stimulerend middel. Overmatig gebruik kan lichaam en geest uitputten en depressies veroorzaken.

Introductie Instructie Alruin Absint Betel Blauwe Winde Brandnetel Coleus & Peyote Damiana Doornappel Efedra & Qat Fo-ti / Gotu kola Gifsla Ginkgo & Smartdrugs Ginseng Glidkruid Guarana & Natuurlijke rustgevers Hop & Cafeine Kalmoes Kattekruid Kava & Rookwaren Kolanoot Mandragora Muira - Puama & Afrodisiaca Muskaatnoot & Specerijen Passiebloem & Yage Psilo Rauwolfia Slaapbol Valeriaan Vliegenzwam Wijnruit Yohimbe & Quebracho Eco-Drugs Bibliografie

Met toestemming gepubliceerd door InnoXia - Axel Willekens © 1996 -2009