10. Psycho-Somatisch Complex
Onder psycho-somatisch complex verstaan wij tegenwoordig het lichaam-en-ziel
geheel, of ook het lichaam-en-geest geheel. Onze voorouders hadden een
heel andere kijk op dat complex geheel, en volgens hen bestond ons “Ik” uit
negen componenten. Sommige van die delen bestaan op hun beurt weer uit
een aantal delen. Als men dan de onderlinge interacties die mogelijk
zijn leert kennen, kan je zicht krijgen op wat je was, wat je bent en
wat je kan worden. Hier volgt een opsomming van de delen, en ik begin
bewust bij de Fylgja, die ook wel door sommigen als een (semi-)autonome
persoon of wight erkend wordt en precieser gezegd erg veel weg heeft
van de Walküre. Laat me eerst zeggen dat de Fylgja niet helemaal
hetzelfde is voor een man dan voor een vrouw, dus vrouwen zullen zelf
moeten uitzoeken what makes them tick. Een aanrader: bestudeer
wat de psycholoog Carl Gustav Jung over “de animus” onderzocht
heeft. Helaas heeft hij er minder werk aan besteed dan aan “de
anima” – de vrouw in elke relatief gezonde man.
1) Fylgja betekent letterlijk “volgster” (volg-ster!) en
is onlosmakelijk verbonden met vitki en held. De Fylgja is voor de mens
altijd een contrasexueel wezen, wat wil zeggen, voor een man een vrouw,
voor een vrouw een man. Zij zal haar man altijd bijstaan, hem geheimen
of tactieken influisteren, en naarmate haar man groeit en haar bestaan
niet verloochent, zal ook zij op haar beurt groeien. Beiden vormen een
koppel, een geheel. De vrouwelijke Fylgja kan zich op alle momenten kenbaar
maken, en zichzelf laten zien, dikwijls gebeurt dit echter enkel bij
zware schokken in het leven: bijna-dood-ervaringen, shamanistische initiaties,
verder gevorderde “betere” seks, dergelijke dingen. Dikwijls
zal de ontmoeting met de Fylgja duidelijk maken waarom vele schijnbaar
niet-verbonden symbolische situaties uit het leven daarvoor van het grootste
belang waren. Ook zal een deel van het raadsel dat Uw leven nu is ontrafelt
worden.
“De kamer was mist-blauw, ik beefde, heur haar in twee kleuren
zag ik, haar ogen, haar borsten…ze zei me haar naam en toonde
me haar felrood-fluoriscerende rune.” Dat is wat ik meemaakte,
en het enige dat ik hierover wil zeggen, behalve één belangrijke
zaak nog: ik verstond de meta-taal die de runen zijn en dat was en is
essentieel.
- Zulke liefdesrelaties dragen volgens sommigen een hoog dramatisch
gehalte. Het “eeuwig vrouwelijke” (Goethe) stuurt ons van
revolutie tot revolutie en van revelatie tot revelatie. Zulks klinkt
ook door in Heinrich Heine’s fameuze gedicht over de Loreley.
Die Loreley
Ich weis nicht, was soll es bedeuten
Das ich so traurig bin,
Ein Märchen aus uralten Zeiten,
Das geht mir nicht aus dem Sinn.
Die luft is kühl und es dunkelt,
Und ruhig fliest der Rhein;
Der Gipfel des Berges funkelt
Im Abendsonnenschein.
Die schönste Jungfrau sitset
Dort oben wunderbar,
Ihr goldnes Geschmeide blitset,
Sie kämmt es mit goldenem Kamme
Und singt ein Lied dabei.
Das hat eine wundersame,
Gewaltige Melodei.
Den Schiffer im kleinen Schiffe
Ergreift es mit wildem Weh;
Er schaut nicht die Felsenriffe,
Er schaut nur hinauf in die Höh’.
Ich glaube, die wellen verschlingen
Am ende Schiffer und Kahn;
Und das hat mit ihrem Singen
Die Loreley getan.
Een tweede deel van het Fylgja-complex is een totemdier. De meeste mensen
hebben een totemdier, sommigen hebben er meer dan één,
vandaar Odins raven en wolven, en Freyja’s katten en zeugen.
Het derde en laatste deel van het complex is een geometrische figuur,
die soms gezien kan worden. Voor vele mensen is dat de vorm van een bepaalde
stand van de maan.
2) Hamingja: Hamingja word ook wel het “geluk” van een
mens genoemd, maar in feite is het een zeer complex geheel. Hamingja
is intiem gelinkt aan de Fylgja. Het bestaat weer uit drie delen; 1) “geluk” (persoonlijke
macht); 2) een bescherm-geest (de symbolische voorstelling van dat geluk)
en 3) de mogelijkheid tot gedaanteverwisseling, die in het Oud Noors
omschreven wordt als ham-gengja (de letterlijke betekenis van
Hamingja). Hamingja kan van mens tot mens doorgegeven worden, door een
geschenk, een kus, kunst, alles wat met respect en/of liefde gegeven
wordt. Thorsson: ‘Het wordt gevoed, en voedt, de Fylgja-vrouw met
macht zodat we kunnen spreken over een hamingja-Fylgja complex dat in
harmonie werkt.’
3) Hugr: het woord hugr is verwant aan heugen (denken) en
geheugen, en het is deze functie die syntheses maakt. Hugr staat voor
de linker hersenhelft, analytisch denken en wordt gesymboliseerd door
Odin’s raaf Hugin. Met oefening kan men wilskracht, perceptie en
kennis grondig bijwerken, tot een hogere staat van bewustzijn wordt bereikt.
4) Minni: Minni staat voor de rechter-hersenhelft die instaat voor
het intuïtieve denken en wordt gesymboliseerd door Odin’s
raaf Munin. Het woord “minni” is gerelateerd aan het Nederlandse
memoriseren. En inderdaad staat minni voor het herinneren. Maar het is
ook in staat eindeloos zichzelf, de opslagplaats van alle mysteries,
te overlopen. Het perfect samenwerken van de linker- en rechterhersenhelft – minni
en hugr – noemt men in heksentaal ‘wandelen over de regenboogbrug.’
5) Ond: de Levensadem, beter bekend als het Indische woord prana. Pranayama,
of ademhalings-yoga is de aangewezen weg om de ademhaling te verbeteren,
en zo de mentale en fysieke gesteldheid positief te beïnvloeden – wat
betekent de link met de andere delen van het psycho-somatisch complex
optimaal te benutten, teneinde zichzelf volledig onder controle te krijgen.
Makkelijker gezegd dan gedaan!
6) Odr: in dit woord zien we de basis van de naam van Odin, en de vertaling
is dan ook “extase”. Dit kan zich voordoen als een ervaring,
waarneming of gesteldheid, die zich soms zich vertalen in fysieke gevoelens.
7) Hamr: dit deel van het complex wordt “vorm-substantie” genoemd,
dat zich in en rond ons lichaam bevind. Het kan onder controle gebracht
worden door de Wil en eerst subtiele en later grotere acties ondernemen.
Een voorbeeld is het verschijnen in de vorm van een menselijk strijder
of een dier (bijvoorbeeld een beer) bij een veldslag en hieraan deelnemen,
terwijl de vitki thuis in trance ligt. Wordt de gestuurde vorm verwond,
zal ook de vitki hieronder lijden.
8) Lik: is het lichaam. Het lichaam staat, zoals het diagram duidelijk
aangeeft, met de andere delen van het complex in verbinding en kan deelnemen
aan alle magische activiteiten wanneer men leert het te gebruiken, bijvoorbeeld
door de Raderen des Lichaams (ook bekend als chakra’s) te leren
kennen en gebruiken.
9) Sal: deze “ziel” kan worden vertaald in de Jungiaanse
term “schaduw”. In dit leven verzameld het de daden van het
individu en het blijft de negatieve, niet-manifeste ruimte waar men heen
evolueert.
Dit negenvoudig geheel vormt het “Ek” in het Oud-Noors
en het “Ik” in het Nederlands.

Illustratie 10.1: Diagram van het Psycho-Somatisch Complex
Axel Willekens - InnoXia ©