Guarana

Latijnse naam: Paullinia cupana
Familie Sapindaceae

Geografische Verspreiding: Brazilië, Venezuela
Groeiplaatsen: Amazonewouden
Botanische omschrijving: houterige liaan; lancetvormige bladeren; gele bloemen; zaden enigszins lijkend op kleine kastanjes
Gebruikte delen: de zaden

Guarana is in West-Europa vooral populair als eetlustremmer en stimulerend middel. de Indianen van het centraal-Amazonegebied cultiveren de plant en gebruiken guarana eveneens als stimulerend middel. Ook wordt guarana door hen gebruikt als medicijn voor allerlei ziektes. Bij sommige stammen speelt de plant eveneens een rol in hun mythologie en bij rituelen wordt het in grote doses gebruikt. Guarana is sinds geruime tijd hoofdingrediënt van populaire Braziliaanse softdrinks. Tegenwoordig zijn dergelijke cola-achtige drankjes ook hier op de markt. Lekker, maar duur. Ook kolanoot, ginkgo, ginseng en schizandra zijn enkele van de stimulerende ingrediënten die je nu in frisdranken kunt aantreffen. Guarana bevat tot 7 procent cafeine en is daarmee de plant met het hoogste cafeinegehalte. Cafeine stimuleert het centraal zenuwstelsel. De verwante stoffen theobromine en theofylline komen in kleine hoeveelheden ook in guarana voor. Beiden hebben eveneens een stimulerend effect maar zijn minder sterk dan cafeine.

Ook aanwezig in de plant is guaranine, een stof waar slechts weinig over bekend is, maar waaraan sommigen afrodisiatische en zelfs licht-hallucinogene eigenschappen toeschrijven. Toch wordt het effect van guarana voornamelijk veroorzaakt door de cafeine die het bevat. Het was waarschijnlijk de introductie van guarana in het house-milieu die de ecodrug-trend op gang bracht. Zelf verkies ik voor gezonde energie smartdrinks op basis van fenylalanine, maar wanneer de nood aan de man is en winkels met smartproducten niet in de buurt zijn, kan guarana van de lokale natuurvoedingswinkel een welkom subsituut zijn.

Guarana kun je op verschillende manieren gebruiken. De Braziliaanse Indianen laten de zaden van de guaranliaan eerst drogen, malen die dan, mengen het poeder met water en kneden het tot deeg. Dit deeg laten ze dan in de vorm van broodjes drogen. Later eten ze dat of zetten er thee van. Ze gebruiken het vaak tijdens de jacht en het dient soms dagenlang als vervanging van voedsel. In Europa verkopen ze guarana meestal in capsules van 500 milligram. In meer gespecialiseerde zaken kun je ook poeder tegenkomen om door drankjes te mengen. Bij matig en occasioneel gebruik van guarana zijn weinig bijwerkingen te vrezen. overmatig gebruik van cafeinehoudende produkten daarentegen kan leiden tot nervositeit, slapeloosheid en gewenning.

Cafeine

Veel mensen beweren dat cafeine hen helder laat denken. Nochtans tonen veel studies aan dat het omgekeerde meestal het geval is. Bij verschillende experimenten waarbij aan proefpersonen werd gevraagd nieuwe gegevens te onthouden, bleek hun opnamecapaciteit kleiner wanneer ze cafeine hadden gebruikt. Indien men echter wat simpele energie nodig heeft, kan het volgende lijstje met cafeinehoudende planten van pas komen;

Koffiebonen, afkomstig van een Arabische struik, bevatten tot 2 procent cafeine. Beweerd wordt dat het de Noord-Afrikaanse Derwisjen waren die de eerste koffiebonen roosterden en ze gebruikten om naar lange gebeden te luisteren zonder in slaap te vallen. Thee, bladeren van een Aziatische struik, bevat ongeveer 2 procent cafeine. Ook theobromine en theofylline worden aangetroffen in thee. Thee is milder dan koffie omdat de cafeine gebonden is aan looistoffen en er daardoor langer over doet om in de bloedstroom opgenomen te worden. De werking houdt langer aan maar is minder een shock to the system. Zowel de zogenaamde groene als zwarte thee is afkomstig van dezelfde plant; ze ondergaan alleen een andere bereiding. Groene thee is gezonder dan zwarte en bevat belangrijke hoeveelheden vitamine C en E. In sommige Aziatische landen wordt van thee een sterk extract bereid door 50 gram twee uur lang te laten koken in 2 liter water, waarna men dit zeeft en laat verdampen tot enkel een dikke siroop overblijft. Een paar druppels daarvan hebben al een opwekkend effect en kunnen door andere dranken gemengd worden.

Maté, de bladeren van een Zuid-Amerikaanse struik, wordt ook Paraguaythee genoemd. Maté bevat 2 tot 3 procent cafeine. Theobromine komt ook voor in de plant, theofylline daarentegen niet. Maté wordt doorgaans geprezen als gezonder dan zowel koffie als thee.

Kolanoot, afkomstig van een aantal verwante Afrikaanse boomsoorten, bevat tot 3 procent cafeine, alsook theobromine. Meer over kolanoot volgt in een apart hoofdstuk.

In cacao, de zaden van een Centraallamerikaanse boom, worden slechts minieme sporen van cafeine aangetroffen. Wel is in cacao de aanverwante stof theobromine in grotere hoeveelheden aanwezig. Ook bevat cacao de energiegevende stof PEA (phenethylamine) waardoor chocolade bij elke trouwe Flair-lezeres bekendstaat als afrodisiacum.

Introductie Instructie Alruin Absint Betel Blauwe Winde Brandnetel Coleus & Peyote Damiana Doornappel Efedra & Qat Fo-ti / Gotu kola Gifsla Ginkgo & Smartdrugs Ginseng Glidkruid Guarana & Natuurlijke rustgevers Hop & Cafeine Kalmoes Kattekruid Kava & Rookwaren Kolanoot Mandragora Muira - Puama & Afrodisiaca Muskaatnoot & Specerijen Passiebloem & Yage Psilo Rauwolfia Slaapbol Valeriaan Vliegenzwam Wijnruit Yohimbe & Quebracho Eco-Drugs Bibliografie

Met toestemming gepubliceerd door InnoXia - Axel Willekens © 1996 -2009