Rauwolfia

Latijnse naam: Rouwolfia
Familie Aponcynaceae

Geografische Verspreiding: Zuidoost-Azië
Groeiplaatsen: tropische gebieden
Botanische omschrijving: tot 1 meter hoog struikje; rechtopstaande of over de grond slepende stengel; lancetvormige bladeren; witte of roze bloemen
Gebruikte delen: de wortel

De Nederlandse naam voor Rauwolfia serpentina is 'Indische slangenwortel'. Veiliger is het over rauwolfia te spreken om verwarring met, soms giftige, slangewortels van andere nationaliteiten te voorkomen. In een zeer ver verleden werd rauwolfia in Indië gebruikt tegen slangebeten, insektesteken, koorts, buikloop en zelfs tegen cholera. In het Westen wordt rauwolfia als kruid niet of nauwelijks gebruikt, echter wel een aantal eruit geisoleerde stoffen. Rauwolfia heeft een belangrijke rol gespeeld in de ontwikkeling van de geneeskunde omdat er zoveel stoffen in voorkomen die geschikt zijn voor de produktie van zeer uiteenlopende medicijnen. Het bekendste hiervan is het kalmeringsmiddel reserpine.

De actieve bestanddelen in rauwolfia zijn velerlei en voor een deel in vijf groepen alkaloiden te catalogiseren:

- alkaloiden van het ajmalicine type;

- alkaloiden van het sarpagine ajmaline type;

- indoolalkaloiden die nog weinig onderzocht zijn;

- thebaine en papaverine, stoffen die ook in opium voorkomen;

- alkaloiden van het yohimbine type. Deze zijn zeer belangrijk voor de werking van rauwolfia en bevatten onder meer reerpine, rescinnamine en yohimbine.

Het effect van reserpine, de belangrijkste stof in rauwolfia, is bloeddrukverlagend, rustgevend en slaapverwekkend. Het vermindert het serotine- en noradrenalinegehalte in de hersenen. Het effect blijft lang aanhouden en kan ook 'met vertraging' optreden. Rescinnamine heeft grotendeels dezelfde werking van yohimbe. Rauwolfia kan vanwege zijn complexe en drastische werking overigens niet fungeren als alternatief voor yohimbe, lees meer in het hoofdstuk Yohimbe..

Hoge doseringen van rauwolfia hebben in plaats van een kalmerende een neuroleptische werking. Als neurolepticum werd rauwolfia vroeger gebruikt bij psychotische angsttoestanden of schizofrenie. Omwille van talrijke bijwerkingen bij zulke doseringen wordt tegenwoordig bij dergelijke ziektebeelden beter gerichte medicatie voorgeschreven.

Rauwolfia wordt in India door yogi's gebruikt bij meditatie. Mahatma Ghandi maakte ook gebruik van het kruid. Je kunt er echter beter niet mee experimenteren. Bij verkeerd gebruik kunnen zeer ernstige bijwerkingen optreden. Gottlieb adviseert in Legal Highs het kruid niet te gebruiken maar vermeldt dat je, wanneer je het toch gebruikt, 50 tot 150 milligram van de wortel kunt kauwen en dan doorslikken. Gottliebs advies negeerde ik in het kader van mijn onderzoek en doe door hem gegeven dosering en manier van gebruik zag ik over het hoofd. Ik zette thee van rauwolfia door minstens 10 gram wortelstukjes te laten trekken in een liter water. Nadat ik die gedronken had, volgden twee dagen waarin ik inderdaad gekalmeerd was -om het eufemistisch uit te drukken. Ik voelde me lamlendig en had een koortsig gevoel in mijn hoofd. Erger dan dat werd het gelukkig niet maar zin om nog verder met rauwolfia te experimenteren had ik evenmin.

Mogelijk kan rauwolfia met de juiste kennis, controle en dosering nuttig gebruikt worden. Voor de leek echter is het vanwege de lange aansleep van het effect, de mogelijk dagen of weken uitgestelde omzetting van reserpine in het lichaam, de te verwachten interacties met andere drugs of voedingsmiddelen en de onrustbarende bijwerkingen absoluut afgeraden. Tenzij misschien voor wie bijzonder geintresseerd is in - moeilijk woord op komst! - etnopsychofarmacologie.

Bijwerkingen bij te hoge dosering van rauwolfia kunnen zijn: spierzwakte, spierpijnen, vertraagde hartslag, angsttoestanden, angstige 'bizarre' dromen, zware depressies, vertraging van alle lichamelijke en geestelijke reacties.

Introductie Instructie Alruin Absint Betel Blauwe Winde Brandnetel Coleus & Peyote Damiana Doornappel Efedra & Qat Fo-ti / Gotu kola Gifsla Ginkgo & Smartdrugs Ginseng Glidkruid Guarana & Natuurlijke rustgevers Hop & Cafeine Kalmoes Kattekruid Kava & Rookwaren Kolanoot Mandragora Muira - Puama & Afrodisiaca Muskaatnoot & Specerijen Passiebloem & Yage Psilo Rauwolfia Slaapbol Valeriaan Vliegenzwam Wijnruit Yohimbe & Quebracho Eco-Drugs Bibliografie

©1996 -2009